มะเร็งต่อมลูกหมากคืออะไร ?

“ต่อมลูกหมาก” จะอยู่บริเวณรอบท่อปัสสาวะ ทำหน้าที่สร้างน้ำหล่อเลี้ยงตัวอสุจิ และสารพีเอสเอ (PSA; Prostate Specific Antigen) ซึ่งเป็นสารที่ทำให้น้ำอสุจิไม่เกาะกันเป็นก้อนเหนียวข้น

ปัจจุบัน แนวโน้มชายไทยเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากมากขึ้น อาจเป็นเพราะคนไทยเลียนแบบวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ การกินอาหารเบบชาวตะวันตกกันมากขึ้น ความชุกของโรคมะเร็งต่อมลูกหมากประมาณ 10-15 ในแสนราย เกิดในชายอายุ 50 ปีขึ้นไป หากเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างคนในเมืองกับคนในต่างจังหวัด จะพบว่าคนในเมืองจะพบผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะ 1-2 มากกว่า ส่วนคนในชนบทมักจะตรวจเจอระยะลุกลามมากกว่า อาจเป็นเพราะคนในเมืองให้ความสนใจกับการตรวจสุขภาพมากกว่า

นพ.จุลินทร์ โอภานุรักษ์ อาจารย์ประจำคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกล่าวถึงโรคมะเร็งต่อมลูกหมากว่า สาเหตุการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมากยังไม่มีการระบุอย่างแน่ชัด แต่มีปัจจัยหลัก 3 อย่างที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ อายุ ประวัติคนในครอบครัว และเชื้อชาติ เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น โอกาสที่จะเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากก็เพิ่มมากขึ้นด้วย มีการศึกษาพบว่าผู้ชายอายุ 80 ปี 50% มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก

สำหรับประวัติคนในครอบครัว ถ้าพบว่าพ่อหรือพี่ชายน้องชายเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ก็มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากได้มากกว่าคนปกติ 10-20 เท่า เรื่องของเชื้อชาติพบว่าคนทางแถบอเมริกา ยุโรป มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากมากกว่าคนเอเชีย อาจเป็นเพราะภูมิอากาศและอาหารการกิน

อาการของผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากคือ ปัสสาวะพุ่งไม่แรงต้องเบ่ง ปัสสาวะบ่อยขึ้น กลางคืนจะลุกขึ้นมาปัสสาวะบ่อยครั้ง บางรายพบปัสสาวะเป็นเลือด เพราะต่อมลูกหมากที่โตขึ้นจะไปกดเบียดท่อปัสสาวะให้แคบลง และถ้ามะเร็งมีการกระจายไปยังกระดูก จะทำให้ปวดบริเวณกระดูกได้ แต่ในบางรายอาจจะไม่มีอาการแสดงเลยก็ได้

สำหรับวิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับระยะของโรค คือถ้าพบว่าเป็นระยะที่ 1-2 จะสามารถผ่าตัดหรือฉายรังสีให้หายขาดได้ ถ้าเป็นระยะที่ 3 แล้วการผ่าตัดและการฉายแสงจะช่วยให้หายขาดได้เพียง 50% เท่านั้น และถ้าอยู่ในระยะแพร่กระจายจะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทำได้แค่เพียงการใช้ฮอร์โมนประคับประคองอาการเท่านั้น

สำหรับผู้ที่ทางเดินปัสสาวะมีความผิดปกติ ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ส่วนผู้ที่อยากป้องกันไม่ให้เป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากก็สามารถทำได้ง่ายๆ โดยการเลือกรับประทานอาหาร ลดการบริโภคเนื้อสัตว์ นม หันมาทานผักและผลไม้แทน

ที่มา: เดลินิวส์

ลักษณะมะเร็งต่อมลูกหมาก ?

มะเร็งต่อมลูกหมาก เป็นมะเร็งชนิดเดียวที่มีอัตราการเติบโตของโรคช้าที่สุด และแทบจะเป็นธรรมดาที่ชายสูงวัยมักจะต้องเผชิญกับปัญหาการปัสสาวะลำบาก ติดขัด ปัสสาวะไม่พุ่ง มีเลือดปนมากับปัสสาวะหรือน้ำอสุจิ ปัสสาวะบ่อยโดยเฉพาะเวลากลางคืน หรือมีอาการปวดเมื่อปัสสาวะ เป็นต้น ซึ่งในประเทศไทยนั้น พบว่ามีผู้เป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากสูงอยู่ใน 10 อันดับต้นของโรคมะเร็งทุกชนิดอาการของโรคดังกล่าวนี้ จะไม่แสดงออกให้เจ้าตัวรู้แต่เนิ่นๆ กว่าจะมีอาการดังที่กล่าวข้างต้น มะเร็งก็อาจลุกลามอยู่ในระยะที่ 2-3 แล้ว ซึ่งในโรคมะเร็งระยะหลังๆนี้ จะมีการลุกลามของเซลล์มะเร็งออกจากต่อมลูกหมากไปยังอวัยวะอื่นๆข้างเคียงด้วย ซึ่งจะทำให้การรักษาเป็นไปได้ยากยิ่งขึ้น อัตราการหายขาดจากโรคมะเร็งน้อยลงกว่าการที่จะเข้ารับการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ อย่างไรก็ตาม อาการบางอย่างที่เกิดจากต่อมลูกหมาก อาจเนื่องมาจากการที่เป็นต่อมลูกหมากโตก็เป็นได้ ไม่ใช่จะเป็นมะเร็งเพียงอย่างเดียว

prostate-cancer-1

1) ต่อมลูกหมากปกติ

prostate-cancer-2

2) มะเร็งต่อมลูกหมากระยะแรก

prostate-cancer-3

3) เซลล์มะเร็งเติบโตภายใน

prostate-cancer-4

4) เซลล์มะเร็งลุกลามออกนอกต่อมลูกหมาก

ดังนั้นสิ่งที่ผู้ชายทุกคนควรรับทราบไว้คือ เมื่อถึงวัย 40 ปีขึ้นไป ควรได้รับการตรวจสุขภาพประจำปีทุกปี เพื่อรับการตรวจเลือดดูค่า PSA และขอคำแนะนำจากแพทย์เพื่อการสังเกตุและติดตามรอยโรคอย่างใกล้ชิด ปัจจุบันนี้เทคโนโลยีทางการแพทย์ทันสมัยมากขึ้น ทำให้การตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ระยะแรกๆเป็นไปได้ง่ายขึ้น ขั้นแรกแพทย์จะตรวจเลือดเพื่อหาค่า PSA เป็นการตรวจเบื้องต้นก่อน และตรวจคลำต่อมลูกหมากดูความผิดปกติของเนื้อต่อมลูกหมาก หรือตรวจด้วยอัลตราซาวน์หากพบว่าค่า PSA สูงกว่าเกณฑ์ปกติ ร่วมกับผลการตรวจด้านอื่นๆประกอบกันพบว่ามีแนวโน้มที่จะเกิดมะเร็ง อาจต้องทำการตรวจชิ้นเนื้อต่อไป เพื่อหาว่าเป็นเซลล์มะเร็งหรือไม่ และหากตรวจพบว่าเป็นมะเร็งแพทย์ยังต้องวินิจฉัยว่าคนไข้เป็นมะเร็งอยู่ในระยะใดด้วย

แนวทางการรักษาในปัจจุบันนี้มีหลากหลายแนวทาง ซึ่งแต่ละแนวทางจะเหมาะสมกับคนไข้มะเร็งต่อมลูกหมากในระยะของโรคที่แตกต่างกันไป เช่น การผ่าตัดเอาต่อมลูกหมากออก การฉายรังสีรักษา การฝังแร่ การใช้หลากหลายวิธีประกอบกัน การให้ฮอร์โมน การใช้ความเย็น หรือแม้แต่การทำเคมีบำบัด เพื่อให้ผลการรักษามีประสิทธิภาพสูงสุดเป็นต้น ซึ่งแน่นอนว่าการรักษาจะด้วยแนวทางใดก็ตาม หากทำการรักษาตั้งแต่ระยะต้นของโรค จะมีโอกาสในการหายขาดจากโรคมะเร็งสูงกว่าการรักษาที่ระยะอื่นๆ

การรักษโรคมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรกเริ่ม ด้วยวิธีการฝังแร่เข้าไปที่อวัยะเป้าหมาย เพื่อให้รังสีที่แผ่ออกมาทำลายเซลล์มะเร็ง โดยไม่กระทบกระเทีอนอวัยวะใกล้เคียงอื่นๆ การรักษาโดยวิธีนี้ค่อนข้างง่าย และผลข้างเคียงน้อย ลดปัญหาเรื่องการเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ ลดอาการปัสสาวะรั่ว และเลือดออกทางทวารหนักจะต่ำกว่า 2-3%