การผ่าตัดเต้านมแบบ MRM (Modified radical mastectomy) คือผ่าตัดเอาเต้านมทั้งเต้า ต่อมน้ำเหลือง และกล้ามเนื้อหน้าอกบางส่วนออก เป็นการผ่าตัดเต้านมสำหรับผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะ 1และ 2 (stage I, IIA, IIB)

หลักในการรักษามะเร็งเต้านมด้วยการผ่าตัด

  1. เพื่อควบคุมโรคเฉพาะที่ให้ได้ (Adequate loco-regional control)
  2. เพื่อให้ได้ข้อมูลในการบอกระยะของโรคและข้อมูลสำหรับวางแผนการรักษา (Tumor information and staging)
  3. เพื่อให้เกิดความสวยงามและผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดี(Appropriate quality of life)

การผ่าตัดรักษามะเร็งเต้านม แบ่งเป็น

  1. การผ่าตัดที่เนื้อเต้านม (Breast tissue surgery)
  2. การผ่าตัดที่ต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ (Axillary lymph node surgery)

Mastectomy คือการผ่าตัดเอาเต้านม ต่อมน้ำเหลืองบริเวณรักแร้ และกล้ามเนื้อที่หน้าอกออก ซึ่งมีวิธีการผ่าตัดได้หลายชนิด

  • Simple Mastectomy เป็นการผ่าตัดเอาเฉพาะเต้านมออกหมดแต่ต่อมน้ำเหลือง แต่ไม่ตัดกล้ามเนื้อ
  • Modified Radical Mastectomy (MRM) ผ่าตัดเอาเต้านมและต่อมน้ำเหลือง และกล้ามเนื้อหน้าอกบางส่วนออก ซึ่งวิธีนี้เป็นมาตรฐานการผ่าตัดในปัจจุบัน
  • Radical Mastectomy ผ่าตัดเอาเต้านม ต่อมน้ำเหลืองรักแร้ทั้งหมด และกล้ามเนื้อหน้าอกออกหมด
6305-cancer-mrm-2

สมัยก่อนแพทย์มีความเชื่อว่า การผ่าตัดเอาต่อมน้ำเหลืองออกให้มากที่สุด จะลดโอกาสการแพร่กระจายของมะเร็ง และเพิ่มอัตราการมีชีวิตรอด แต่ปัจจุบันได้พบความจริงแล้วว่า การตัดต่อมน้ำเหลืองออกหมด ไม่ได้ลดอัตราการแพร่กระจายของมะเร็ง แต่การต่อมน้ำเหลืองไปตรวจก็มีประโยชน์ ที่จะทราบว่ามะเร็งแพร่กระจายหรือยัง และยังมีประโยชน์ในการเลือกยาที่จะใช้รักษา

การตัดต่อมน้ำเหลืองตรวจมีสองวิธีคือ Sentinel lymph node biopsy (SLNB) คือการตัดเอาต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ใกล้กับมะเร็ง เพื่อส่งตรวจหามะเร็ง หากไม่พบเซลล์มะเร็งก็ไม่ต้องผ่าต่อ แต่หากพบเซลล์มะเร็งก็จะผ่าตัดแบบ Axillary lymph node dissection (ALND) คือตัดเอาต่อมน้ำเหลืองออกทั้งหมด

ผลข้างเคียงของการผ่าตัดต่อมน้ำเหลือง

  • ชาบริเวณผิวหนังแขนด้านใน
  • การเคลื่อนไหวของแขนและไหล่ติดขัด
  • บวมบริเวณแขนและเต้านมที่เรียกว่า Lymphedema

วิธีป้องกัน Lymphedema

  • ไม่เจาะเลือด หรือให้น้ำเกลือแขนข้างที่จะผ่าตัดต่อมน้ำเหลือง
  • ไม่วัดความดันโลหิตแขนข้างดังกล่าว
  • หากรู้สึกว่าแขนบวมให้บอกแพทย์
  • ใส่เสื้อเฉพาะที่รัดแขน
  • เมื่อจะทำสวนให้ใส่ถุงมือ